In 1965 waren Melzack en Wall de eersten die het belang aantoonden van het gebruik van elektriciteit voor de vermindering van pijn, door zich te beroepen op de vooruitgang in de fysiologische kennis inzake het medullaire traject van sensitieve informatie. De fysiologische theorie die daaruit volgt, werd door de auteurs beschreven onder de naam : Gate Control (zie lexicon voor de definitie)

Sindsdien is dit type behandeling bekend onder de naam TENS (Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation) of ook .Gate Control.. Het gaat hier om een methode die algemeen erkend is en wordt toegepast binnen het medische domein. Dit type van stimulatie heeft als doel de afferente zenuwvezels van de tactiele gevoeligheid te stimuleren (de Aβ-vezels). Deze prikkeling van de Aβ-vezels verstuurt veel informatie terug naar de achterhoorn van het ruggenmerg en blokkeert of beperkt aldus de communicatie van de nociceptieve signalen die fysiologisch gebruik maken van dezelfde medullaire ingang (zelfde medullaire poort).

Dit effect is wat ieder van ons kan vaststellen wanneer we als in een reflex na een trauma instinctief wrijven over de pijnlijke plek. Deze mechanische stimulatie van de tactiele receptoren van de pijnlijke regio gaat informatie van dit soort gevoeligheid doorsturen naar de achterhoorn van het ruggenmerg, ten koste van de nociceptieve informatie, waarvan de medullaire poort wordt afgesloten (Gate Control).

De indicaties voor de programma’s van het type TENS zijn zeer uitgebreid omdat alle pijn, op voorwaarde dat deze gelokaliseerd is, gebruik kan maken van het “Gate control”-effect.

In het merendeel van deze situaties kunnen de effecten van het TENS-programma de pijn op een palliatieve manier behandelen, zoals bijvoorbeeld reeds vaak het geval is voor de hyperalgische syndromen van vergevorderde kankers. Antalgische elektrotherapie van het type TENS is zo een klassieke behandeling in het therapeutische arsenaal waarover de algologen beschikken.

Naast deze zeer algemene indicaties, bieden de TENS-programma’s behandelingen voor pathologieën waarvan de pijnlijke syndromen hun oorsprong vinden in een onvoldoende of ontbrekende toevoer van de normale tactiele gevoeligheid (deafferentatiepijn), waardoor de medullaire poort wijd openstaat voor nociceptieve informatie, die zelfs kan worden opgeroepen bij gebrek aan letsels, waarvan de fantoompijn bij geamputeerden een goed voorbeeld is. Na de toepassing van de TENS-programma’s, zal de pijn verzacht worden voor een variabele periode van verschillende uren. Het gebruik van deze programma’s is onbeperkt. In bepaalde situaties komt het zelfs voor dat, voor patiënten met belangrijke chronische pijn, elektroden rechtstreeks op de sensitieve zenuwwortels worden geplaatst. Deze patiënten ondergaan dan 8 à 12 ononderbroken uren per dag (en soms meer) antalgische stimulatie van het type TENS.

Bij de stimulatie wordt de breedte van de elektrische impulsen (duur van de doorgang van de stroom) aangepast om de afferente zenuwvezels van de tactiele gevoeligheid te stimuleren, waarvan de chronaxie (zie definitie in het lexicon) zeer bekend is. De Aβ-vezels, die de meest prikkelbare zenuwcellen zijn, bezitten de kortste chronaxie (gemiddeld 50µs, dit is 50 miljoenste seconden), een waarde die zal worden toegepast op de duur van de optimale impuls voor de stimulatie gedurende behandelingen van het type TENS.

Omdat het doel van de behandeling het verzadigen van de achterhoorn van het ruggenmerg met de massale toevoer van informatie over de tactiele gevoeligheid is, zal de gebruikte frequentie van impulsen (aantal elektrische impulsen per seconde) hoog liggen en zal ze aangepast zijn aan de fysiologie van de Aβ-vezels die tussen de 50 en 150 delen informatie per seconde kunnen vervoeren (gemiddelde frequentie van 100 Hz).

Tijdens de stimulatie voelt de gebruiker paresthesieën onder de elektroden. Ten gevolge van een normaal fenomeen van gewenning (zie definitie in het lexicon), zullen deze paresthesieën niet meer (of minder) gevoeld worden na enkele minuten behandeling. Om dit fenomeen van gewenning te bestrijden, moet ofwel de intensiteit opnieuw worden verhoogd, ofwel worden gekozen voor een programma van het type TENS, waarbij de stimulatieparameters tijdens de behandeling wijzigt (zoals voor bepaalde hieronder genoemde specifieke programma’s).